Fundacja Jesteśmy Ważni została wpisana do Rejestru Przejrzystości Unii Europejskiej i formalnie uczestniczy w konsultacjach dotyczących Strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami do 2030 roku oraz jej kolejnego etapu na lata 2025–2030. Oznacza to bezpośredni udział w europejskiej debacie o kierunkach wsparcia osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin.
Dlaczego Rejestr Przejrzystości jest tak istotny?
Rejestr Przejrzystości UE (Transparency Register) to publiczny wykaz organizacji, które uczestniczą w procesie tworzenia prawa i polityk na poziomie Unii Europejskiej. Wpis do rejestru oznacza możliwość formalnego udziału w konsultacjach, składania stanowisk oraz prowadzenia oficjalnych spotkań z przedstawicielami instytucji unijnych.
Dla naszej Fundacji nie jest to wyłącznie kwestia formalna. To przede wszystkim realna możliwość reprezentowania doświadczeń rodzin osób z niepełnosprawnościami z Polski w Brukseli – tam, gdzie powstają kierunki działań na kolejne lata.
Strategia UE a codzienność Rodzin OzN
Strategia UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami koncentruje się na autonomii, niezależnym życiu i pełnym uczestnictwie w społeczeństwie. To cele, z którymi w pełni się utożsamiamy. Jednak z naszej wieloletniej pracy z rodzinami wynika jasno, że realizacja tych założeń nie jest możliwa bez stabilnego wsparcia opiekunów rodzinnych.
To właśnie oni są najczęściej podstawowym, a często jedynym systemem wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Ich zdrowie psychiczne, poziom stresu oraz dostęp do pomocy specjalistycznej mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie całej rodziny.
Jak podkreśla Prezes Fundacji, Dominika Hołówka:
“Reprezentujemy organizację, która pracuje bezpośrednio z rodzinami osób z niepełnosprawnościami oraz współpracuje z instytucjami akademickimi w zakresie wsparcia psychospołecznego dla opiekunów rodzinnych.
Strategia UE słusznie koncentruje się na autonomii i niezależnym życiu osób z niepełnosprawnościami. W praktyce jednak realizacja tych celów jest bezpośrednio uzależniona od zdrowia psychicznego i stabilności opiekunów rodzinnych.”
Co pokazuje nasza praktyka?
Wieloletnia praca z setkami rodzin oraz współpraca ze środowiskiem akademickim pozwoliły nam wyciągnąć konkretne wnioski.
Ustrukturyzowane wsparcie psychologiczne i regeneracyjne dla opiekunów:
- zmniejsza chroniczny stres i ryzyko wypalenia,
- ogranicza nasilenie zachowań agresywnych i autoagresywnych u dzieci i dorosłych z niepełnosprawnościami,
- zwiększa skuteczność rehabilitacji oraz terapii,
- wzmacnia stabilność całego systemu rodzinnego.
W praktyce oznacza to jedno: kiedy opiekun otrzymuje realne wsparcie, poprawia się jakość życia osoby z niepełnosprawnością. To bezpośrednio przekłada się na skuteczność polityk publicznych dotyczących niezależnego życia i włączenia społecznego.
Pomijanie opiekunów w projektowaniu systemowych rozwiązań osłabia realizację prawa do niezależnego życia i zwiększa ryzyko wykluczenia społecznego.
Nasz udział w konsultacjach na lata 2025–2030
Fundacja Jesteśmy Ważni, reprezentowana przez Prezes Dominikę Hołówkę, wzięła udział w oficjalnych konsultacjach dotyczących kolejnego etapu Strategii UE na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2025–2030 i przekazała swoje stanowisko w ramach oficjalnej procedury konsultacyjnej Komisji Europejskiej.
W zgłoszonych uwagach wskazaliśmy na potrzebę wyraźnego uwzględnienia w dokumentach na lata 2025–2030:
- systemowego wsparcia psychologicznego dla opiekunów rodzinnych,
- uznania opieki wytchnieniowej za kluczowy element polityki niezależnego życia,
- monitorowania poziomu przeciążenia i wypalenia opiekunów jako wskaźnika skuteczności realizacji Strategii.
Szczególnej uwagi wymagają opiekunowie dzieci i dorosłych z wysokimi potrzebami wsparcia, rodziny samotnie wychowujące dzieci oraz rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji społeczno-ekonomicznej. To właśnie te środowiska są najbardziej narażone na przeciążenie i wykluczenie.
Głos rodzin ma znaczenie
Wpis do Rejestru Przejrzystości UE jest kolejnym krokiem w budowaniu stabilnej reprezentacji opiekunów osób z niepełnosprawnościami. To również sygnał, że organizacje działające lokalnie mogą uczestniczyć w kształtowaniu europejskich polityk w sposób formalny i odpowiedzialny.
Jako Fundacja Jesteśmy Ważni konsekwentnie łączymy działania praktyczne z zaangażowaniem systemowym. Bo wierzymy, że wzmacniając opiekunów, wzmacniamy całe rodziny. A silne rodziny to fundament realnej niezależności i godnego życia osób z niepełnosprawnościami – w Polsce i w całej Europie.
Kontekst europejski
Unia Europejska od 2021 roku realizuje „Strategię na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030”. Jej celem jest poprawa jakości życia oraz zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami takich samych praw jak wszystkim obywatelom.
Obecnie trwa rozszerzanie tej strategii o nowe działania na lata 2025–2030. W Europie żyje około 100 milionów osób z niepełnosprawnościami, z których wiele napotyka poważne bariery w codziennym życiu – w dostępie do pracy, edukacji, samodzielnego mieszkania, udziału w wyborach czy dostępności przestrzeni publicznej i usług cyfrowych.
W ramach tego procesu prowadzone są szerokie konsultacje społeczne, w których Fundacja Jesteśmy Ważni bierze udział jako oficjalnie zarejestrowana organizacja.
