Opieka wytchnieniowa: pytania i odpowiedzi

• Co to jest opieka wytchnieniowa?

To program rządowy, który powstał z myślą o Tobie, drogi rodzicu, drogi opiekunie!

Jego głównym zadaniem jest wsparcie rodziców oraz opiekunów osób z niepełnosprawnością, w ramach pomocy społecznej. Oznacza to w praktyce zapewnienie osobie z niepełnosprawnością dodatkowego opiekuna, który przychodzi przejąć obowiązki, podczas gdy Ty zyskujesz czas na odpoczynek, wyjście z domu, wizytę u lekarza, w urzędzie. Opieka wytchnieniowa ma dostarczać Ci… wytchnienie. 

Dosłownie! 

W opiece nad osobami z niepełnosprawnością, niezwykle ważna jest MASKA. Nie teatralna. Nie kosmetyczna. Maska tlenowa. I nie, nie dosłownie. 

W każdej relacji, w każdej sytuacji – powinno być niemal oczywiste, że aby pomagać jakkolwiek innym, musimy być w stanie to robić. Dlatego maskę tlenową w sytuacji kryzysowej – zawsze zakładaj najpierw sobie. 

Piękna teoria, prawda? W rzeczywistości jednak bardzo często my, rodzice i opiekunowie osób z niepełnosprawnościami nie dość, że sami o tym zapominamy – to jeszcze nikt nam nie przypomina. A jeśli już podejmujemy próby zadbania o swój dobrostan – spotykamy się z różnymi, niekoniecznie pozytywnymi, reakcjami otoczenia. 

• Opieka wytchnieniowa – jaka jest podstawa prawna?

Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Solidarnościowym Funduszu Wsparcia Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r.). 

• Jak wygląda proces uzyskania opieki wytchnieniowej?

Program skierowany jest do członków rodzin lub opiekunów sprawujących bezpośrednią opiekę nad: 

1) dziećmi z orzeczeniem o niepełnosprawności; 

2) osobami niepełnosprawnymi posiadającymi: 

– orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności;

– orzeczenie traktowane na równi z orzeczeniem wymienionym w lit. a, zgodnie z art. 5 i art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. (czyli osoby zaliczone przez ZUS do całkowitej niezdolności do pracy, niezdolności do samodzielnej egzystencji, lub do I grupy inwalidzkiej) 

O opiekę wytchnieniową mogą ubiegać się:

– opiekunowie dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności do 16. roku życia (w programu nie ma informacji o potrzebie posiadania punktów 7. i 8.),

– opiekunowie osób z orzeczeniem o niepełnosprawności ze stopniem znacznym. (Jeśli stopień jest umiarkowany lub lekki dyskwalifikuje to z programu.),

– opiekunowie osób zaliczonych przez ZUS jako osoby całkowicie niezdolne do samodzielnej egzystencji lub pracy, i zaliczone do I grupy inwalidzkiej. 

• Ile godzin wsparcia przewiduje opieka wytchnieniowa?

Na rok 2023 przyznano: 

– 240 godzin rocznie dla usług opieki wytchnieniowej świadczonej w ramach pobytu dziennego, wówczas opiekun przychodzi do domu i przejmuje nasze obowiązki,

oraz

– 14 dni dla usług opieki wytchnieniowej świadczonej w ramach pobytu całodobowego, wówczas musimy sprawdzić, w jakich miejscach mamy taką możliwość. 

Co musisz wiedzieć? 

• Maksymalna długość świadczenia formy nieprzerwanego pobytu dziennego wynosi 12 godzin dla jednej osoby z niepełnosprawnością. 
• Nie płacisz za pomoc w postaci opieki wytchnieniowej. 
• Rodzaj i zakres godzinowy opieki – ustala się indywidualnie. 
• Do przyznania opieki wytchnieniowej kwalifikuje gmina lub powiat. 
• Skorzystanie z opieki wytchnieniowej nie odbiera nam prawa do korzystania z Asystenta Osoby Niepełnosprawnej i SUO. 

Sprawdź, czy Twoja gmina lub powiat, złożyli wniosek do programu!

Nie pozwól, aby ktoś Ci wmówił, że nie możesz, że się nie należy, że masz już Asystenta/SUO i na “nic więcej” nie możesz liczyć. A jeśli spotkasz się z odmową lub niepokojącym uzasadnieniem – śmiało, napisz do nas, jesteśmy tutaj dla Was!